دوره نوجوانی از مهم‌ترین و در عین حال چالش برانگیزترین مراحل رشد انسان است که با تغییرات گسترده‌ای در زمینه‌های جسمی، شناختی و اجتماعی همراه است. در این دوره نوجوان با رشد سریع بدنی، تغییرات هورمونی و رشد مغز مواجه بوده که برهیجانات و تصمیم‌گیری او تأثیر می‌گذارد. از سوی دیگر میل به استقلال و نیاز به پذیرش در جمع همسالان، او را در معرض چالش‌هایی مانند نافرمانی، تجربه‌گری و تأثیرپذیری از فشار اجتماعی و تعارض با والدین قرار می‌دهد. این مسایل اگر بدون همراهی، درک و هدایت درست خانواده رها شوند، می‌توانند زمینه‌ساز رفتارهای پرخطر از جمله مصرف مواد شوند. از آنجایی که خانواده به عنوان نخستین نهاد تربیتی، نقش مهمی در شکل گیری رفتارها و ارزش‌های نوجوان دارد، آشنایی والدین با ویژگی‌ها و چالش‌های دوران نوجوانی و داشتن مهارت در پاسخ‌گویی صحیح به آن‌ها، نقش اساسی در رشد سالم نوجوان و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی دارد. در همین راستا می توان به برنامه‌های آموزشی مانند نوجوان سالم، خانواده توانا و تقویت بنیان خانواده به عنوان نمونه‌هایی موفق از تقویت مهارت‌های والدین در راستای پیشگیری از اعتیاد نوجوانان در کشور نام برد.